Minoksydyl na brodę może wspomagać wzrost zarostu — wskazuje badanie kliniczne z udziałem 69 transpłciowych mężczyzn przyjmujących testosteron. Po ośmiu tygodniach stosowania preparatu badacze odnotowali poprawę gęstości i grubości włosów w porównaniu z placebo. Wynik jest obiecujący, ale dotyczy konkretnej grupy i krótkiego okresu leczenia. Stosowanie leku na twarz pozostaje poza zatwierdzonymi wskazaniami FDA.
Minoksydyl na brodę sprawdzono w badaniu z placebo
Eksperyment przeprowadzono na Uniwersytecie Mahidol w Bangkoku. Zespół kierowany przez dermatologa Kantarata Wattanawinitchai chciał ustalić, czy miejscowy minoksydyl może poprawić zarost u osób, które mimo terapii testosteronem nie były zadowolone z jego rozwoju.
Uczestników losowo podzielono na dwie grupy. W pierwszej 34 osoby stosowały na twarz trzyprocentowy minoksydyl dwa razy dziennie przez 12 tygodni. Pozostałych 35 uczestników otrzymywało placebo, czyli podłoże preparatu bez substancji czynnej.
Badanie było podwójnie zaślepione: ani uczestnicy, ani osoby oceniające wyniki nie wiedziały, kto otrzymuje lek. Takie rozwiązanie ogranicza wpływ oczekiwań na ocenę skuteczności.
Naukowcy mierzyli gęstość oraz średnicę włosów za pomocą wideodermoskopii, pozwalającej oglądać skórę i zarost w powiększeniu. Wyniki opublikowano w „Journal of Dermatological Treatment”.
Co zmieniło się po ośmiu i dwunastu tygodniach?
Istotne statystycznie różnice pojawiły się po ośmiu tygodniach. W grupie otrzymującej minoksydyl zarost stawał się gęstszy, a włosy grubsze niż w grupie kontrolnej.
Po 12 tygodniach średnia gęstość wąsów wzrosła o około 17 procent względem początku badania. W obszarze brody wzrost wyniósł około 15 procent.
To poprawa w stosunku do wartości wyjściowych, a nie obietnica uzyskania pełnej brody przez każdą osobę. Wyniki opisują średni efekt w badanej grupie.
Uczestnicy stosujący lek zgłaszali także większe zadowolenie z rezultatów i poprawę jakości życia związanej ze stanem skóry oraz owłosieniem. Dla części transpłciowych mężczyzn rozwój zarostu jest ważnym elementem afirmacji płci, dlatego znaczenie takiej zmiany może wykraczać poza sam wygląd.
Dobra tolerancja w badaniu nie oznacza braku ryzyka
Podczas 12 tygodni obserwacji nie odnotowano poważnych zdarzeń niepożądanych. Ciśnienie krwi pozostawało stabilne, a miejscowe dolegliwości były nieliczne i przeważnie łagodne.
Zgłaszano świąd, przejściowe zaczerwienienie oraz łuszczenie skóry. Podobne objawy występowały również u osób otrzymujących placebo.
To korzystny wynik, ale badanie obejmujące 69 osób i trwające trzy miesiące nie pozwala wykluczyć rzadkich działań niepożądanych ani ocenić wszystkich skutków długotrwałego stosowania.
Minoksydyl rozszerza naczynia krwionośne. Przy dostatecznie dużym wchłanianiu do organizmu może wywoływać objawy ogólnoustrojowe, takie jak zawroty głowy, spadek ciśnienia czy kołatanie serca. Brak takich zdarzeń w tej próbie nie oznacza, że są niemożliwe.
Od leku na nadciśnienie do preparatu na włosy
Historia minoksydylu zaczęła się od leczenia nadciśnienia. W latach 70. XX wieku rozwijano go jako lek doustny, a pobudzanie wzrostu włosów okazało się nieoczekiwanym efektem jego działania.
W 1988 roku FDA zatwierdziła miejscową postać leku, sprzedawaną jako Rogaine, do leczenia łysienia androgenowego u mężczyzn. Później zatwierdzono również zastosowanie u kobiet.
Skuteczność na skórze głowy wzbudziła zainteresowanie możliwością pobudzania zarostu. Nie jest to jednak to samo wskazanie. FDA nie zatwierdziła minoksydylu do zagęszczania brody ani wąsów.
Co wiadomo o skuteczności u innych mężczyzn?
Najnowszy eksperyment dotyczył transpłciowych mężczyzn pozostających na stabilnej terapii hormonalnej. Nie można automatycznie zakładać, że identyczny efekt wystąpi u osób nieprzyjmujących testosteronu.
Możliwa współpraca obu terapii jest jednym z pytań wymagających dalszych badań. Obecne wyniki nie rozstrzygają, czy testosteron zmienia siłę lub tempo odpowiedzi na minoksydyl.
Istnieją jednak wcześniejsze doniesienia dotyczące mężczyzn cispłciowych. Badanie opublikowane w 2016 roku wykazało poprawę wzrostu brody po stosowaniu trzyprocentowego preparatu w porównaniu z placebo.
Z kolei w opisie przypadku z 2024 roku przedstawiono bliźnięta jednojajowe, z których tylko jeden stosował pięcioprocentowy minoksydyl. Po 16 miesiącach miał gęstszy zarost niż brat niekorzystający z leku. Taka obserwacja wspiera zainteresowanie tematem, ale ma znacznie mniejszą wartość dowodową niż odpowiednio zaplanowane badanie kliniczne.
Czy efekt utrzymuje się po zakończeniu stosowania?
Tego najnowsze badanie nie ustaliło. Dwunastotygodniowa obserwacja pozwoliła ocenić początkową skuteczność, lecz pozostawiła otwarte pytanie o trwałość rezultatów.
Nie wiadomo również, jak długo należałoby kontynuować terapię, jakie stężenie byłoby optymalne dla poszczególnych osób i kto ma największą szansę odpowiedzieć na leczenie.
Autorzy proponują rozważanie minoksydylu jako terapii wspomagającej u transpłciowych mężczyzn z niezadowalającym rozwojem zarostu mimo odpowiedniej terapii testosteronem. To wniosek dotyczący badanej populacji, a nie uniwersalne zalecenie dla każdego, kto chce zapuścić brodę.
Przed zastosowaniem na twarz potrzebna jest konsultacja
Amerykańska Akademia Dermatologii zaleca rozmowę z dermatologiem przed użyciem minoksydylu do pobudzania zarostu. Zwraca uwagę, że stosowanie go na twarz może powodować podrażnienie skóry.
Minoksydyl na brodę ma więc coraz lepsze podstawy badawcze, ale nadal pozostaje zastosowaniem poza zatwierdzonymi wskazaniami. Wyniki po ośmiu tygodniach są zachęcające; do oceny długotrwałej skuteczności i bezpieczeństwa potrzebne są większe oraz dłuższe badania.
Badania opublikowano w czasopiśmie The Journal of Dermatological Treatment .
Tekst ma charakter informacyjny i opisuje wyniki badań naukowych. Nie stanowi porady medycznej ani nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Nie rozpoczynaj ani nie zmieniaj leczenia wyłącznie na podstawie tego artykułu. W sprawach dotyczących zdrowia skonsultuj się z lekarzem.