Czy 10 minut ćwiczeń naprawdę może mieć znaczenie w walce z rakiem? Najnowsze badania pokazują, że tak – i to w sposób znacznie bardziej konkretny, niż dotąd sądzono. Krótka, intensywna aktywność fizyczna potrafi uruchomić w organizmie realne sygnały biologiczne, które wpływają na geny nowotworowe i mechanizmy naprawy DNA.
To nie jest kolejny ogólnik w stylu „ruch jest zdrowy”. To twarde dane z laboratorium.
Co dokładnie odkryli naukowcy?
Międzynarodowy zespół badaczy wykazał, że już 10 minut intensywnej jazdy na rowerze stacjonarnym wystarczy, aby we krwi pojawiły się cząsteczki o potencjalnym działaniu przeciwnowotworowym.
Te związki:
- aktywują procesy naprawy DNA,
- hamują ekspresję genów sprzyjających rozwojowi nowotworu,
- zmieniają środowisko biochemiczne krwi w sposób niekorzystny dla komórek rakowych.
Najważniejsze: nie mówimy o miesiącach treningu. Mówimy o jednej, krótkiej sesji wysiłku.
Badanie w praktyce: kto, jak i dlaczego?
W badaniu wzięło udział 30 osób z nadwagą lub otyłością w wieku 50–78 lat – czyli z grupy podwyższonego ryzyka zachorowania na raka jelita grubego.
Schemat był prosty:
- krótka rozgrzewka,
- około 10 minut intensywnego treningu kolarskiego,
- pobranie krwi przed i po wysiłku,
- analiza surowicy krwi w kontakcie z hodowanymi w laboratorium komórkami raka jelita grubego.
Efekt? Surowica pobrana po ćwiczeniach wywoływała w komórkach nowotworowych:
- zmiany w ekspresji tysięcy genów,
- oznaki wzmożonej naprawy uszkodzeń DNA,
- zahamowanie procesów sprzyjających wzrostowi guza.
To jeden z najdokładniejszych dowodów na to, jak ćwiczenia działają na poziomie molekularnym, a nie tylko „ogólnym”.
Dlaczego to przełomowe?
Od lat wiadomo, że regularna aktywność fizyczna:
- zmniejsza ryzyko raka jelita grubego,
- obniża ryzyko nawrotu choroby po leczeniu,
- poprawia przeżywalność pacjentów.
Nowością jest dokładne pokazanie mechanizmu: ćwiczenia nie tylko „wzmacniają organizm”, ale wysyłają przez krew sygnały, które bezpośrednio wpływają na komórki nowotworowe.
Jak ujął to jeden z autorów badania: organizm po wysiłku zachowuje się tak, jakby wysyłał systemowy komunikat „naprawiaj się i hamuj to, co niebezpieczne”.
Czy to już gotowa terapia?
Nie. I warto to powiedzieć wprost.
Badanie ma ograniczenia:
- testowano krótkotrwały efekt jednej sesji,
- działanie sprawdzano na komórkach w laboratorium, a nie bezpośrednio u pacjentów,
- nie wiadomo jeszcze, jak długo utrzymują się te sygnały w organizmie.
Ale kierunek jest jasny. Naukowcy widzą w tym potencjał do:
- opracowania terapii wzmacniających efekt ćwiczeń,
- a nawet leków naśladujących biologiczne skutki wysiłku, co byłoby ogromnym wsparciem dla osób, które nie mogą ćwiczyć intensywnie.
Co z tego wynika dla zwykłego człowieka?
Jedna rzecz jest już dziś pewna:
brak czasu przestaje być wymówką.
Jeśli:
- masz 10 minut,
- jesteś w stanie wykonać krótki, intensywny wysiłek,
- nawet kilka razy w tygodniu,
to robisz coś realnie korzystnego dla swojego organizmu, również w kontekście profilaktyki nowotworowej.
Jak podkreślają badacze:
nawet jeden trening może wysłać silny sygnał biologiczny.
Nie trzeba maratonów. Nie trzeba godzin na siłowni. Liczy się impuls.
Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie International Journal of Cancer .