Argentyńscy paleontolodzy ogłosili odkrycie niemal kompletnego szkieletu jednego z najstarszych znanych dinozaurów. Huayracursor jaguensis to niewielki, długoszyi gad z późnego triasu, którego kości znaleziono na wysokości ok. 3000 m n.p.m. w prowincji La Rioja na północnym zachodzie Argentyny. Odkrycie opisano na łamach Nature, a badacze podkreślają, że znalezisko otwiera nowy rozdział w badaniach wczesnej ewolucji dinozaurów.
Dlaczego to odkrycie jest przełomowe
Zespół odnalazł część czaszki, kompletny ciąg kręgów aż po ogon oraz niemal nienaruszone kończyny przednie i tylne. Taka kompletność materiału – szczególnie dla tak wczesnych form – zdarza się rzadko i pozwala na precyzyjną rekonstrukcję anatomii oraz trybu życia zwierzęcia.
Badacze datują Huayracursora na 230–225 mln lat i klasyfikują go wśród wczesnych zauropodomorfów – linii, z której dużo później wyewoluowały gigantyczne, długoszyje roślinożerne kolosy. Co ważne, to jeden z najstarszych dinozaurów, a jego budowa dostarcza najwcześniejszych dowodów na równoczesny wzrost masy ciała i wydłużenie szyi u zauropodomorfów. Innymi słowy: ten maluch pokazuje, od jakich cech startowały późniejsze olbrzymy.
Mały kuzyn przyszłych gigantów
Choć należy do linii roślinożerców, dorosły Huayracursor miał zaledwie ok. 2 m długości i ważył w przybliżeniu 18 kg – mniej więcej tyle, co większy pies. Właśnie ta „miniaturowość” w połączeniu z wydłużoną szyją zdradza, jak wcześnie zaczęły pojawiać się cechy charakterystyczne dla późniejszych gigantów.
Gdzie go znaleziono i co oznacza nazwa
Szczątki odkryto u podnóża andyjskich wzgórz w surowych, wietrznych warunkach. Nazwa Huayracursor nawiązuje do wiatru („huayra” w językach andyjskich), a epitet jaguensis upamiętnia pobliskie miasteczko Jagüé. Lokalizacja otwiera nauce nowy basen geologiczny we wczesnej historii dinozaurów i poszerza mapę kluczowych stanowisk poza klasyczne formacje Ischigualasto–Villa Unión.
Co dalej powiedzą nam kości
Tak dobrze zachowany szkielet pozwoli odpowiedzieć na pytania o sposób poruszania, tempo wzrostu oraz dietę najwcześniejszych dinozaurów. Dla ewolucjonistów to bezcenne „okno w czasie”: możliwość sprawdzenia, jak powstawały cechy anatomiczne, które później doprowadziły do ewolucyjnego sukcesu największych roślinożerców, takich jak Argentynozaur.
W skrócie: najważniejsze fakty
- Gatunek: Huayracursor jaguensis – nowy rodzaj i gatunek wczesnego zauropodomorfa.
- Wiek: ~230–225 mln lat (późny trias, piętro karnik).
- Miejsce: Andy, prowincja La Rioja, ~3000 m n.p.m.
- Stan zachowania: niemal kompletny szkielet z częścią czaszki, całym kręgosłupem i kończynami.
- Znaczenie: najwcześniejsze dowody na równoczesny wzrost masy i wydłużenie szyi u zauropodomorfów.